2022 Rokiem Hieronima Derdowskiego

Decyzją Członków Stowarzyszenia Kaszubskiego patronem roku 2022 został Hieronim Derdowski - poeta kaszubski, humorysta, dziennikarz, wydawca prasy emigracyjnej w USA.

W roku 2022 przypada 170. rocznica urodzin oraz 120. rocznica śmierci poety. Znany jest przede wszystkim jako autor poematu: „Ò Panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécë jachôł". Przez cały przyszły rok planujemy organizację wydarzeń mających na celu promowanie dorobku twórczego Hieronima Derdowskiego.

Życiorys:

Hieronim Jarosz Derdowski urodził się 9 marca 1852 roku we Wielu. Pochodził z zamożnej rodziny chłopskiej. Stryjem i wychowawcą Derdowskiego był ks. Jan Derdowski, proboszcz w Polskim Brzoziu w latach 1836-1851 oraz w Kazanicach (1851-1886). Derdowski uczył się w kilku szkołach m.in. w progimnazjum w Kurzętniku oraz gimnazjach w Chojnicach, Braniewie, Chełmnie i Olsztynku, które ukończył w 1870. Później pracował w księgarni w Poznaniu, a także jako prywatny nauczyciel w Wielkopolsce i na Kaszubach. Od 1876 publikował artykuły i utwory literackie w „Gazecie Toruńskiej”. W 1879 zamieszkał w Toruniu. Wszedł wtedy do redakcji tej gazety, nawiązał także kontakt z czasopismem „Przyjaciel”. Przez pewien czas współpracował z Pawłem Stalmachem przy wydawaniu Gwiazdki Cieszyńskiej. Z powodu szykan władz pruskich wyemigrował w 1885 do Stanów Zjednoczonych, gdzie w środowiskach polonijnych prowadził działalność społeczną i dziennikarską. W Detroit redagował „Gazetę Narodową” i „Pielgrzyma Polskiego”, zaś w Winonie od 1886 „Wiarusa”. Zmarł 13 sierpnia 1902 roku w Winonie.

Twórczość:

• O Panu Czorlińścim co do Pucka po sece jachoł, Toruń 1880
• Walek na jarmarku, Toruń 1883
• Kaszube pod Widnem, Toruń 1883
• Jasiek z Knieji, Toruń 1884
• Jasiek z Knieji i Szymek z Wiela w podróży do Ameryki, Winona (USA) 1889 [w:] "Wiarus", 1889
• Nórcyk Kaszëbsczi, Winona (USA) 1897